Hey Gidi Fethiye… Özer Olgun’u Hatırlayanlar?
Hey Gidi Fethiye… Özer Olgun’u Hatırlayanlar?
Hey gidi Fethiye…
Bazı insanlar vardır; görevleri biter ama şehirde bıraktıkları iz bitmez.
Yıllar geçer, yeni yollar açılır, eski binalar değişir, şehir büyür… Ama bazı isimler bir caddenin, bir yapının, eski bir fotoğrafın ya da Fethiyelilerin anlattığı bir hatıranın içinde yaşamaya devam eder.
Özer Olgun da Fethiye’nin yakın tarihinde böyle bir isimdi.
Bugün pek çok kişi onun adını Fethiye Belediyesi Özer Olgun Kültür Merkezi sayesinde biliyor. Tiyatroya giderken, bir toplantıya katılırken, sergi gezerken ya da kültür merkezinin önünden geçerken o isimle karşılaşıyoruz.
Fakat tabeladaki iki kelimenin arkasında çok daha uzun bir Fethiye hikâyesi var.
İki ayrı belediye başkanlığı dönemi…
12 Eylül’le yarıda kalan bir görev…
Yıllar sonra yeniden belediye başkanlığı…
Fethiye’nin imar planları…
Kanalizasyon ve arıtma arayışları…
Körfezin temizlenmesi için yürütülen çalışmalar…
Üreticinin sorunları…
Ve Özer Olgun denildiğinde belki de en fazla hatırlanması gereken başlıklardan biri olan Kayaköy ile Türk-Yunan dostluğu için verilen mücadele…
Özer Olgun’un hikâyesine baktığımızda aslında sadece eski bir belediye başkanını değil, bugünkü Fethiye’nin şekillenmeye başladığı yılları da görüyoruz.
Özer Olgun Kimdir?
Özer Olgun, Fethiye’de iki ayrı dönemde belediye başkanlığı yaptı.
İlk belediye başkanlığı dönemi 1977 yılında başladı. Cumhuriyet Halk Partisi’nden seçilen Olgun’un bu görevi, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından sona erdi.
Aradan yıllar geçti.
Türkiye değişti, siyasi partiler değişti, Fethiye değişti.
Özer Olgun ise 1989 yerel seçimlerinde bu kez SHP’den Fethiye Belediye Başkanı seçilerek yeniden belediye başkanlığı koltuğuna oturdu ve 1994 yılına kadar görev yaptı. Aynı zamanda Fethiye’de yaklaşık altı yıl CHP İlçe Başkanlığı görevinde bulunduğu da biyografik kaynaklarda yer alıyor.
Ancak Özer Olgun’un şehirle ilişkisini sadece siyaset üzerinden anlatmak eksik kalır.
Arşiv kayıtlarında kendisi inşaat mühendisi olarak geçiyor. Bu teknik altyapının, belediye başkanlığı döneminde özellikle şehir planlaması, imar ve altyapı konularıyla ilgilenmesinde etkili olduğu düşünülebilir.
Fethiye’nin hızla değişmeye başladığı yıllardı.
Bugünkü kadar kalabalık değildi.
Turizm henüz bugünkü büyüklüğüne ulaşmamıştı.
Ova hâlâ Fethiye ekonomisinin en önemli parçalarındandı.
Şehrin sınırları genişliyor, yeni mahalleler oluşuyor ve eski Fethiye yavaş yavaş başka bir kente dönüşüyordu.
Özer Olgun’un ikinci belediye başkanlığı dönemi tam da bu değişimin hızlandığı 1989-1994 yıllarına denk geldi.
Fethiye’nin İmarında Özer Olgun Dönemi
Özer Olgun’un adının Fethiye belediyecilik tarihinde en fazla birlikte anıldığı konuların başında imar planları ve 18. madde uygulamaları geliyor.
FethiyeHaber.com’un 2018 yılında, Olgun’un vefatının ardından yayımladığı haberde de özellikle bu konuya dikkat çekiliyor. Haberde, belediye başkanlığı döneminde Fethiye’nin imar planının hazırlandığı ve 18. madde uygulamalarının başlatıldığı belirtiliyor. Fethiye Haber
Bugün “18. madde” denildiğinde kulağa oldukça teknik bir ifade gelebilir.
Ancak kent açısından bunun anlamı büyüktür.
Bir şehrin yollarının, parklarının, kamusal alanlarının ve yapılaşmasının düzenlenebilmesi için yapılan arazi ve imar düzenlemeleri, onlarca yıl sonrasını etkileyen sonuçlar ortaya çıkarabilir.
Fethiye tam da hızlı büyümeye başladığı bir dönemde bu uygulamalarla karşı karşıyaydı.
Bu nedenle Özer Olgun dönemi, şehrin fiziki gelişimini anlamak isteyenler açısından Fethiye’nin yakın tarihindeki dikkat çekici dönemlerden biridir.
Kültür Merkezinin Hikâyesi Aslında Onun Dönemine Uzanıyor
Burada çok güzel bir ayrıntı var.
Bugün onun adını taşıyan Özer Olgun Kültür Merkezi ile Özer Olgun arasındaki bağ, sadece vefatından sonra adının bir binaya verilmesinden ibaret değil.
FethiyeHaber’in cenaze haberinde dönemin Belediye Başkanı Behçet Saatcı, Olgun döneminde kültür merkezi yatırımının başlatıldığını, daha sonraki dönemde ise çalışmaların tamamlandığını ifade ediyor. Fethiye Haber
Yani bugün kendi ismini taşıyan kültür merkezinin hikâyesinin başlangıcında da Özer Olgun’un belediye başkanlığı dönemi bulunuyor.
Bu açıdan bakıldığında yıllar sonra o binaya Özer Olgun adının verilmesi ayrı bir anlam taşıyor.
2017 yılında Belediye Başkan Yardımcısı ve Belediye Meclis Üyesi Mete Atay tarafından Özer Olgun’un adının yaşatılmasıyla ilgili öneri Fethiye Belediye Meclisi gündemine getirildi ve oy birliğiyle kabul edildi. Kararın uygulanmasıyla birlikte 2019 yılında Fethiye Belediyesi Kültür Merkezi, Fethiye Belediyesi Özer Olgun Kültür Merkezi adını aldı.
Bugün belediyenin resmi kayıtlarında da bina bu isimle yer alıyor ve Fethiye’nin önemli kültür-sanat merkezlerinden biri olarak faaliyetini sürdürüyor. Fethiye Belediyesi
Fethiye Körfezi İçin 1990’larda Başlayan Mücadele
Özer Olgun dönemine ilişkin eski gazete arşivlerini karıştırınca insanı düşündüren başka bir konu daha ortaya çıkıyor:
Fethiye Körfezi.
Bugün bile Fethiye’nin en önemli çevre meselelerinden biri olan Körfez’in kirlenmesi, 1990’lı yıllarda da kentin gündemindeydi.
Cumhuriyet gazetesinin 23 Temmuz 1993 tarihli arşivinde, Fethiye Belediyesi’nin bundan yaklaşık dört yıl önce “Körfezi Kurtarma Kampanyası” başlattığı aktarılıyor.
Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri Enstitüsü, DLH ve DSİ gibi kurumların çalışmalar yürüttüğü; Barcelona Akdeniz Eylem Planı çerçevesinde İtalya’dan finansman sağlanması üzerinde çalışıldığı belirtiliyor. Özer Olgun da dönemin Fethiye Belediye Başkanı olarak projenin Körfez’in geleceği açısından önemini anlatıyordu. Cumhuriyet e-Gazete
FethiyeHaber arşivinde ise Olgun döneminde kanalizasyon, arıtma ve Körfez temizliği projelerinin Devlet Planlama Teşkilatı programına alınması için çalışma yürütüldüğü ve finansman sağlandığı, projelerin sonraki belediye dönemlerinde devam ettirildiği belirtiliyor. Fethiye Haber
Bugünden geriye bakınca belki de en çarpıcı tarafı şu:
Fethiye Körfezi’ni nasıl kurtaracağımızı bugün konuşuyoruz.
Ama bundan 30 yılı aşkın süre önce de aynı Körfez için çözüm aranıyordu.
Hey gidi Fethiye…
Bazı meseleler gerçekten kuşaktan kuşağa kalıyor.
Özer Olgun ve Üreticinin Fethiye’si
Bugünün Fethiye’sini turizmden ayrı düşünmek neredeyse mümkün değil.
Ama eski Fethiye yalnızca turizm değildi.
Ova vardı.
Domates vardı.
Seralar vardı.
Sabahın erken saatlerinde traktörleriyle yola çıkan üreticiler vardı.
Ve hal vardı…
Özer Olgun’un geçmişinde de üretici örgütlenmesinin önemli bir yeri olduğu görülüyor.
Cumhuriyet gazetesinin 14 Mayıs 1990 tarihli geniş Fethiye dosyasında Olgun’un yıllarca sebze değerlendirme kooperatiflerinde başkanlık yaptığı belirtiliyor.
Aynı haberde dönemin sebze üreticisinin yaşadığı pazarlama sorunları, Fethiye Hali ve Karaçulha’daki satış düzeni ayrıntılı şekilde ele alınıyor. Olgun ise üreticinin örgütlenmesini ve tüketici kooperatiflerinin kurulmasını çözüm yollarından biri olarak değerlendiriyordu. Cumhuriyet e-Gazete
O yıllarda Fethiye’de yaklaşık 30 bin dönüm kapalı, 50 bin dönüm açık sebze üretim alanından söz ediliyordu. Buna rağmen bölgede toprak tahlil laboratuvarının bulunmaması bile dönemin önemli sorunları arasındaydı. Cumhuriyet e-Gazete
Bu ayrıntılar aslında bize eski Fethiye’yi de anlatıyor.
Bugünkü otellerin, villaların, tur teknelerinin ve yoğun turizmin yanında başka bir Fethiye vardı.
Toprağıyla yaşayan bir Fethiye…
Ve Özer Olgun’un hikâyesinin içinde o Fethiye de bulunuyordu.
Ama Onun Hikâyesinde Kayaköy’ün Yeri Başkaydı
Özer Olgun’u anlatırken Kayaköy’ü birkaç cümleyle geçmek mümkün değil.
Çünkü eski gazete arşivlerine baktığımızda Kayaköy meselesinin onun belediye başkanlığı döneminde yıllara yayılan bir çalışma olduğu görülüyor.
1980’lerin sonu ve 1990’ların başında Kayaköy bugünkü kadar tanınan bir turizm destinasyonu değildi.
Terk edilmiş taş evler…
Kilisesi…
Dar sokakları…
Sessizliği…
Ve mübadeleyle yarım kalmış insan hikâyeleriyle ayakta duran bir yerdi.
Bu dönemde Mimarlar Odası ile Fethiye Belediyesi arasında Kayaköy’ün korunmasına yönelik ortak çalışmalar yürütüldü.
Cumhuriyet’in 27 Ocak 1990 tarihli haberine göre, Fethiye Belediyesi ile TMMOB Mimarlar Odası arasında protokol imzalanmış ve Kayaköy’ün Türk-Yunan Barış ve Dostluk Köyü olarak yaşatılması amacıyla hazırlanan projenin UNESCO’ya sunulması için çalışma başlatılmıştı. Cumhuriyet e-Gazete
Özer Olgun aynı dönemde Kayaköy’ün Fethiye Belediyesi mücavir alanına alınmasını istiyordu.
Amaç, bölgenin planlanması ve tarihi dokusunun korunması sürecinde belediyenin daha etkin rol üstlenmesiydi.
Bu girişim çeşitli yerel itirazlarla karşılaştı ve sonuçlanmadı. Ağustos 1990 tarihli Cumhuriyet arşivinde Olgun’un, Kayaköy’ün ortak kültür mirası olarak bütün bölgeye kazandırılması gerektiğini savunduğu görülüyor. Cumhuriyet e-Gazete
Kayaköy’de Türk ve Yunan Çocuklarını Buluşturmak İstedi
Özer Olgun’un Kayaköy konusunda attığı adımlardan biri özellikle dikkat çekiyor.
1990 yılında düzenlenen Çocuk ve Kültür Şenliği için, mübadele sırasında Kayaköy’den Yunanistan’a giden ailelerin yaşadığı bölgelerle temas kurulmuştu.
Olgun, Atina yakınlarındaki Nea Makri yönetimiyle iletişim kurduklarını ve oradan çocukları Fethiye’de ağırlamak istediklerini açıklıyordu. Cumhuriyet e-Gazete
Aynı yıl gerçekleştirilen şenlikte Rodos’tan gelen Yunan konuklar da Kayaköy’ü ziyaret etti.
Cumhuriyet’in 3 Ekim 1990 tarihli haberinde, Kayaköy’deki kilisede yıllar sonra bir ayin gerçekleştirildiği ve etkinliğin Türk-Yunan dostluğu mesajlarıyla devam ettiği aktarılıyor.
Özer Olgun burada yaptığı konuşmada Kayaköy’ün barış ve dostluk köyüne dönüştürülmesi fikrinin dünya barışına katkı sağlamasını amaçladıklarını söylüyordu. Cumhuriyet e-Gazete
Yıllar Sonra Yine Kayaköy…
Belki de Özer Olgun’un hayat hikâyesinin en hüzünlü tesadüfü burada yaşandı.
Takvimler 6 Ekim 2018’i gösteriyordu.
79 yaşındaki Özer Olgun, Kayaköy’deydi.
Yunanistan’dan gelen, mübadeleyle Kayaköy’den ayrılmış ailelerin torunlarıyla Kuyubaşı Kahvesi’nde bir araya gelmiş, sohbet etmişti.
Yıllar önce Kayaköy’ün Türk-Yunan dostluğunun simgelerinden biri olması için çalışan bir eski belediye başkanı, hayatının son gününde yine Kayaköy’de, mübadillerin torunlarıyla birlikteydi.
Buluşmanın ardından rahatsızlanan Olgun hastaneye kaldırıldı ancak kurtarılamadı.
79 yaşında yaşamını yitirdi.
Evli ve üç çocuk babası olan Özer Olgun, ertesi gün Fethiye Merkez Yeni Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından Taşyaka Mezarlığı’nda toprağa verildi.
İnsanın hayatında bazen öyle tesadüfler olur ki sanki hikâyenin son cümlesini yıllar öncesinden biri yazmış gibidir.
Özer Olgun için Kayaköy biraz böyle kaldı.
Yıllarca korunması için uğraştığı…
Türklerle Yunanların yeniden dostlukla buluşmasını istediği…
Ve hayatının son gününü geçirdiği yer.
Bir İsimden Fazlası
Bugün Fethiye Belediyesi Özer Olgun Kültür Merkezi’nin önünden binlerce insan geçiyor.
İçeride çocuklar sahneye çıkıyor.
Tiyatro oyunları oynanıyor.
Konserler düzenleniyor.
Toplantılar, söyleşiler, sergiler gerçekleştiriliyor.
Belki o kapının üzerindeki adı gören gençlerin birçoğu “Özer Olgun kimdi?” diye hiç düşünmedi.
Ama eski Fethiye’yi yaşayanlara sorulduğunda o isim başka hatıraların kapısını açıyor.
1970’lerin Fethiye’si…
1980 darbesi…
1989’da yeniden belediye başkanlığı…
Ovanın üreticileri…
Fethiye Hali…
İmar uygulamaları…
Kanalizasyon ve arıtma çalışmaları…
Fethiye Körfezi…
Ve en çok da Kayaköy…
Şehirlerin hafızası yalnızca eski binalardan ve sararmış fotoğraflardan oluşmaz.
Bazen bir insanın aldığı kararda,
bazen yarım kalan bir projede,
bazen yıllar sonra tamamlanan bir yapıda,
bazen de bir kültür merkezinin tabelasında yaşamaya devam eder.
Özer Olgun’un adı da bugün Fethiye’nin hafızasında böyle yaşamaya devam ediyor.
Hey gidi Fethiye…
Bir dönemin belediye başkanıydı.
Bir mühendisti.
Fethiye’nin değiştiği yılların tanıklarından biriydi.
Ve yıllar sonra adı, bu şehirde insanların kültür ve sanat için bir araya geldiği bir yerde kaldı.
Peki siz Özer Olgun’u hatırlıyor musunuz?
Onun belediye başkanlığı döneminden, eski Fethiye’den ya da Kayaköy çalışmalarından hafızanızda kalan bir anı varsa anlatın.
Çünkü HeyGidiFethiye’de Fethiye’nin hafızasını yine Fethiyelilerin hatıralarıyla yaşatıyoruz.
