HEY GİDİ FETHİYE… HAYATİ YARGIÇ, NAMIDİĞER KAYALI HAYATİ

Hayati Yargıç, eski Fethiye’nin fırıncılarından, onu tanıyanların ise “Kayalı Hayati” adıyla hatırladığı o güzel insanlardan biriydi.

Hey gidi Fethiye…

Bir zamanlar bu memlekette bazı insanlar vardı; isimleri büyük tabelalarda yazmaz, yaptıkları iyiliği anlatmak için ortalıkta dolaşmazlardı. Ama gün gelir, yıllar geçer, onların sessizce yaptığı bir iyilik kuşaktan kuşağa anlatılmaya devam ederdi.

Kayalı Hayati’nin hikâyesi de işte böyle bir hikâye…

Eski Fethiye’nin fırıncı esnafından Hayati Yargıç, alın teriyle çalışan, ekmeğini fırının ateşinden çıkaran insanlardan biriydi. Ancak onu bugün yeniden hatırlamamıza neden olan yalnızca mesleği değil; Fethiye’nin en zor günlerinden birinde yaptığı iyilikti.

Hayati Yargıç 1957 depreminde fırının başına geçti

1957 yılı, Fethiye’nin hafızasında derin izler bırakan yıllardan biri oldu.

24-25 Nisan 1957 gecesi meydana gelen büyük deprem, Fethiye ve çevresinde ciddi yıkıma yol açtı. Dönemin kayıtlarına göre binlerce ev yıkıldı veya oturulamaz hale geldi. Deprem sonrasında Fethiye kazasına 3 bin 472 çadır gönderildi, halkın yiyecek ihtiyacını karşılayabilmek için de dört fırın yeniden faaliyete geçirildi. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi

İşte Kayalı Hayati adı, Fethiye’nin yerel hafızasında tam da bu zor günlerle birlikte anılıyor.

Anlatılanlara göre Hayati Yargıç, deprem sonrasında kurulan çadır kentte kalan vatandaşların ekmeksiz kalmaması için gönüllü olarak fırının başına geçti. Saatlerce fırının ateşi karşısında çalıştı; hamur yoğruldu, ekmekler pişti ve zor durumdaki vatandaşların sofrasına ulaştı.

Belki o gün yaptığı şeyi büyük bir iyilik olarak görmedi.

Belki yalnızca;

“Millet aç kalmasın…”

diye düşündü.

Ama aradan geçen onca yılın ardından bugün anlıyoruz ki bazen insanı unutulmaz yapan şey tam da böyle sessiz iyilikler oluyor.

Fethiye’nin geçmişinde iz bırakan diğer isimleri de Hey Gidi Fethiye arşivimizde yaşatmaya devam ediyoruz.

O gün pişen sadece ekmek değildi

Deprem sonrasında çadırda sabahlayan bir aile için sıcak bir ekmeğin ne anlama geldiğini bugün tarif etmek kolay değil.

Bir çocuk için karın doyuran bir lokmaydı.

Bir anne için çocuklarına verebileceği sıcak bir yiyecekti.

Yaşlı bir insan için günün belki de en kıymetli nimeti…

Ama hepsinden önemlisi, o ekmek insanlara yalnız olmadıklarını hatırlatıyordu.

Çünkü o günlerde Fethiye’de herkesin bir başkasına ihtiyacı vardı.

Hayati Yargıç, bildiği işi yaptı. Elinde fırıncılık vardı; o da fırının başına geçti.

Kimi enkaz kaldırdı, kimi çadır kurdu, kimi su taşıdı…

O ise ekmek pişirdi.

İşte bu yüzden Kayalı Hayati’nin hikâyesinde yalnızca eski bir Fethiye fırıncısını değil, aynı zamanda eski Fethiye’nin dayanışmasını, komşuluğunu ve insanlığını da görüyoruz.

1957 Fethiye depreminde büyük dayanışma

1957 Fethiye depremine ilişkin tarihî kayıtlar, felaket sonrasında bölgede kapsamlı bir yardım seferberliği başlatıldığını gösteriyor. Yiyecek yardımlarıyla iaşe düzenlenirken, sağlam durumdaki dükkânlar yeniden açılmış, içme ve kullanma suyu tankerlerle temin edilmişti. Aynı kayıtlarda dört fırının tekrar çalıştırıldığı da açıkça belirtiliyor. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi

Kültür ve Turizm Bakanlığı Film Mirasım arşivinde bulunan 1957 Fethiye Depremi görüntülerinde de hasarlı yapılar, bölgeye yapılan ziyaretler ve yardım çalışmaları yer alıyor. filmmirasim.ktb.gov.tr

Bugün o görüntülere baktığımızda yıkılmış binaları görüyoruz.

Ama kameraların tam olarak gösteremediği başka bir şey daha var:

O gün birbirine sahip çıkan insanlar…

İşte Hayati Yargıç’ın hikâyesi de tam burada değer kazanıyor.

Fethiye’nin eğitim tarihinde iz bırakan isimlerden Ali Taşer’in hikâyesi gibi, Kayalı Hayati’nin hatırası da eski Fethiye’nin insanlarını yeniden hatırlamamıza vesile oluyor.

Bazı insanlar geride güzel bir isim bırakır

Yıllar geçti.

Fethiye değişti.

Eski fırınların yerini yenileri aldı. Sokaklar, evler ve çarşılar değişti. O günleri yaşayan insanların pek çoğu artık aramızda değil.

Ama bazı hikâyeler kaybolmadı.

Çünkü bazı insanlar geride büyük servetler bırakmaz. Büyük unvanlar ya da gösterişli makamlar da bırakmayabilirler.

Ama geride temiz bir isim, güzel bir hatıra ve hayırla anılan bir ömür bırakırlar.

Hayati Yargıç da Fethiye’nin hafızasında böyle kalan insanlardan biri…

Belki o gün yaptığı ekmeklerin hiçbiri bugün yok.

Fırının ateşi çoktan söndü.

O ekmeklerden yiyen insanların pek çoğu da artık aramızda değil.

Ama yapılan iyilik hâlâ anlatılıyor.

Ve belki de bir insanın bu dünyadan geriye bırakabileceği en güzel şey tam olarak budur.

Kayalı Hayati’yi hatırlayanlar burada mı?

Hey gidi Fethiye…

Bir zamanlar bu şehirde ekmeğini de emeğini de paylaşan insanlar vardı.

Zor gün geldiğinde kapısını kapatmayan, elinden geleni memleketi için yapan insanlar…

Kayalı Hayati de onlardan biriydi.

1957’nin o zor günlerinde, çadır kentte yaşayan insanların sofrasına ulaşan bir ekmeğin içinde belki onun emeği, alın teri ve iyiliği vardı.

Bugün bize düşen de bu insanları unutmamak…

Hayati Yargıç’ı, namıdiğer Kayalı Hayati’yi hatırlayan var mı?

Onun fırınını bilen, kendisini tanıyan ya da büyüklerinden onunla ilgili bir hatıra dinleyenler varsa yorumlarda anlatsın.

Çünkü Fethiye’nin gerçek tarihi yalnızca kitaplarda değil, onu yaşayan insanların hatıralarında saklı.

Hey gidi Fethiye…

Bir ekmek bazen sadece ekmek değildi;
bir sofraydı, bir dayanışmaydı, bir umuttu…

Allah rahmet eylesin.
Mekânı cennet olsun.